Dość długo zastanawiałem się, czemu nie mogę zalogować się do swojego konta w Grouponie w aplikacji na iPhone. Wprowadzałem login (którego często używam) i hasło (co do którego byłem przekonany, że jest prawidłowe). Czasem tak bywa, że człowiek wierzy a nawet jest pewien, że pamięta dobrze. Tymczasem aplikacja za  żadne skarby nie chciała mnie wpuścić i już. Postanowiłem więc zalogować się do serwisu przez WWW i wtedy przypomniałem sobie, że logowałem się swoim kontem z Facebooka. Bingo!

Zagadka „dlaczego nie mogę zalogować się przez iPhone” została rozwiązana, ale co dalej? Jak mam zalogować się do aplikacji mobilnej? W swojej naiwności wierzyłem, że support Groupona stawi czoła wyzwaniu, i zapytałem wprost: „jestem uzytkownikem groupona. loguję sie swoim kontem na Facebooku. prawdopodobnie to powoduje, ze nie moge zalogowac sie do aplikacji Groupopna na iPhone. Prosze o wskazowki, co mam zrobic, zeby zalogowac sie do apliakcji na iPhone”.

Po kilku dniach przyszła odpowiedź. Pani Ewelina Ogniewska, Specjalista ds. Obsługi Klienta w Grouponie napisała: „Aplikacja iPhone jest nie dostosowana do konta Facebook. Jedynym rozwiązaniem w tej sytuacji jest założenie drugiego konta i logowanie się przez Groupon.pl”.

Zamurowało mnie. Największy na świecie serwis zakupów grupowych nie potrafi rozwiązać problemu niekompatybilności logowania do strony WWW i aplikacji mobilnej na iPhone. To przypomniało mi, że wiele lat temu, gdy powstał serwis Linkedin, nieopatrznie założyłem tam kilka kont. Napisałem do obsługi i w ciągu 2 godzin zgłosił się pracownik, który po zadaniu mi kilku pytań scalił wszystkie konta w jedno.

Posłuchałem rady Groupona i poleciłem ten serwis sobie, wysyłając zaproszenie pod inne moje konto.  W FAQ serwisu znalazłem informację, że to nie podoba się serwisowi, ponieważ: „Użytkownik identyfikowany jest przez imię i nazwisko, a nie przez adres mailowy. Skrzynek mailowych można mieć kilka, natomiast ich użytkownik zawsze jest identyfikowany po imieniu i nazwisku – jako jedna osoba. Nie uznajemy zatem linków polecających wysyłanych do siebie samego”. Sęk w tym, że od lat, zgodnie z prawem, używam różnych imion, więc będę logować się raz jako ja1 a inny raz jako ja2. Oczywiście, nie musiałbym tego robić, gdyby Groupon miał pomysł jak rozwiązać mój problem, ale cóż, na razie czeka nas zabawa w kotka i myszkę. A więc, Gruoponie! Nadchodzę ja, ja, ja i jeszcze raz ja!.

Brytyjską gazetę pogrążyło ujawnienie włamywania się jego dziennikarzy do poczty głosowej uprowadzonej uczennicy Milly Dowler, która – jak się później okazało – została zamordowana. Później okazało się, że włamywano się do poczty głosowej wielu innych osób, w tym znanych osobistości, rodzin żołnierzy poległych podczas zagranicznych misji a nawet członków rodziny królewskiej. Nie popieram podsłuchiwania i szpiegowania w żadnej postaci, chyba, że uzasadnia to interes państwa. Dlatego metody stosowane przez niektórych dziennikarzy, detektywów i innych, także i w tej sprawie, budzą mój sprzeciw. Ale czy w epoce niedbającego o prywatność Facebooka czy wszystkopamiętającego Google można liczyć na to, że cokolwiek, co robimy, mówimy i myślimy, pozostanie tajemnicą? Działanie redakcji NotW jest naganne pod względem prawnym i etycznym, ale biznesowo w pełni uzasadnione. Winni są i redaktorzy, ale i czytelnicy. To ich ciekawość zaspokajają nielegalnymi metodami dziennikarze, dla nich szukają sensacji i smaczków. Paradoksem jest to, że funkcja kontrolna prasy – najważniejszy powód, dla którego obywatelskie społeczeństwo chce prasę czytać – jest pełniona z wykorzystaniem niegodnych metod.

NotW została zamknięta jednak nie dlatego, że właścicielowi nie podobała się strona etyczna podsłuchowego procederu. Według doniesień prasowych gazeta została zamknięta w odpowiedzi na wycofanie reklam przez reklamodawców oraz aresztowanie byłego redaktora naczelnego gazety Andy’ego Coulsona i byłego reportera tabloidu, piszącego na temat monarchii, Clive’a Goodmana. Jednym z zarzutów było płacenie policjantom za informacje. Coulson do stycznia 2011 był doradcą ds. mediów Davida Camerona, a Goodman w 2007 r. został skazany za inny skandal podsłuchowy na kilka miesięcy pozbawienia wolności. Być może prawdziwa przyczyna zamknięcia tabloidu tkwi jeszcze gdzie indziej. Wydawcą „News of the World” jest News International – spółka należąca do koncernu Ruperta Murdocha, News Corp. Murdoch chce przejąć kontrolę nad BSkyB – największym telewizyjnym nadawcą komercyjnym, konkurującym z BBC. Obecnie News Corp. ma 39 proc. udziałów BSkyB, a chce mieć 100 proc. Rząd brytyjski wstępnie wydał na to zgodę. Nie wiadomo jednak, czy zgoda ta będzie podtrzymana w świetle skandalu podsłuchowego w „News of the World”. Ofcom – brytyjski urząd odpowiedzialny za rynek komunikacyjny – „niepokoi się doniesieniami, iż przez kilka lat redakcja „News of the World” była poza wszelką kontrolą, włamując się do skrzynek głosowych nie tylko celebrytów, ale też zwykłych ludzi, i płacąc policjantom za poufne informacje służące następnie do pisania sensacyjnych doniesień prasowych”. Znamienne jest, że tę informację o przypuszczalnym bólu głowy Ofcomu przekazał… Robert Peston z BBC, konkurencji BSkyB. Może to oznaczać problem z transakcją, bo Ofcom, wydający zgodę na takie nabycia, musi dbać o to, by nadawca radiowy lub telewizyjny przestrzegał standardów. Może to oznaczać nawet wszczęcie dochodzenia. Jednak w przypadku „News of the World” i BSkyB, Ofcom musiałby poczekać  z wszczęciem dochodzenia do zakończenia postępowania prowadzonego przez brytyjską policję, które ma pierwszeństwo, ponieważ dotyczy podejrzenia złamania prawa. Peston z BBC spekuluje, że następnie Ofcom będzie prowadzić swoje postępowanie we współpracy z policją. Minister kultury, mediów i sportu Jeremy Hunt najprawdopodobniej skonsultuje się z Ofcomem oraz Urzędem ds. Rzetelnych Praktyk w Handlu (Office for Fair Trading). Wszystko to może spowodować, że choć decyzja ws nabycia 100% BSkyB miała zapaść na dniach, odsunie się nawet do  jesieni. Szybkie zamknięcie gazety i zwolnienie pracowników może więc być uznane za gest poddania ze strony News International,  co może przyspieszyć postępowanie policyjne, a potem i to prowadzone przez Ofcom.

Gdzie w tym wszystkim są ludzie, którzy stali za skandalem? O dwóch z nich już wiemy, ale jest ich przecież znacznie więcej. Premier Wielkiej Brytanii Cameron tłumaczył się z decyzji o zatrudnieniu Coulsona. Zrobił to, mimo, że wiedział o wyroku skazującym Goodmana, który był powodem odejścia Coulsona z „News of the World”. Cameron ekspiacyjnie oskarżył wiele środowisk, mówiąc: ”To skandal, w który wszyscy jesteśmy zamieszani: prasa, politycy, liderzy wszystkich partii politycznych, a także ja”. Czy ta samokrytyka wystarczy? Według doniesień prasowych  Coulson miał oskarżyć swoją redakcyjną poprzedniczkę w NotW, Rebekę Brooks (redaktorka „News of the World” w latach 2000-03) o to, że zrobiła z niego kozła ofiarnego. Pani Brooks jest obecnie dyrektor wykonawczą News International, i oświadczyła, że  nie zamierza podawać się do dymisji. Jednak jej spokój może być nieco zmącony, gdyż część skandali z podsłuchami wydarzyła się, gdy była redaktor naczelną „News of the World”. W tle tego zmieszania jest 200 osób zwolnionych z redakcji „News of the World”. Część z nich zapewne znajdzie zatrudnienie ukonkurencji, część po cichu zapewne wróci do wydawnictwa realizując nowy zapowiadany projekt internetowy. Nie wierzę, że wszyscy z nich byli odpowiedzialni za nieetyczne działania, ale jak widać – gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą, i choć kowal zawinił, to Cygana powiesili.

A gdyby taka sytuacja miała miejsce w Polsce? Mamy tabloidy, znamy ich praktyki z zamieszczaniem gorszących lub łamiących prywatność materiałów, wiemy też, że niektóre redakcje płaca informatorom za poufne dane. I co? I nic. Bo istnieje niepisana umowa między dziennikarzami a czytelnikami: my, dziennikarze, kradniemy informacje dla was, nasi czytelnicy; my, czytelnicy, płacimy wam, dziennikarzom za to, byście postępowali niegodnie w imię zaspokajania naszej wiedzy i dawania nam rozrywki. W Polsce trwa obecnie sezon na zmiany właścicielskie w mediach. Czy zobaczymy ostatnią okładkę jakiejś gazety albo pożegnalny program w telewizji?

Aplikacja pozwala zarówno prowadzić rozmowę głosową przez Facebooka, jak i zostawiać znajomym wiadomość głosową. Jej obsługa jest bardzo prosta. Po zainstalowaniu nasze okienko czatowe zyskuje dodatkowy pasek, który pozwala zadzwonić do użytkownika, którego mamy na liście dostępnych czatów.

Jeśli nasz znajomy nie zainstalował jeszcze tej aplikacji, otrzyma link, pozwalający na szybką instalację. Jeśli obie strony są już podłączone, wystarczy nacisnąć jeden przycisk i można zacząć rozmawiać.

Przetestowaliśmy z Tomkiem Świderkiem tę funkcjonalność i okazało się, że zadziałała także w Polsce. Byliśmy zdumieni dobrą (jeśli nie doskonałą) jakością dźwięku. Jedyny problem to niepożądane przerwy po zakończeniu wypowiedzi – po zakończeniu wypowiedzi trzeba poczekać chwilę, aż wypowiedź dotrze do adresata. Powoduje to wrażenie długich przerw w konwersacji, ale jest akcept0walne.

Aplikacja ma własną regulację głośności zarówno mikrofonu jak i głośnika. Można wysyłać zaproszenia do dowolnych użytkowników, pod warunkiem, że korzystają z facebookowego czata.

Za engine aplikacji odpowiada http://letsbobsled.com/, którego strona działała z przerwami. Według oświadczenia T-Mobile już niedługo dostępna będzie aplikacja do czatów głosowych na platformę Android. O iPhone na razie nic nie słychać, ale być może oczekiwane połączenie T-Mobile i AT&T spowoduje, że i telefony z jabłkiem doczekają się swojej aplikacji. Na razie T-Mobile w tej sprawie milczy.

Aplikacja używa standardu VoIP, a więc nie jest to znacząca innowacja techniczna. Nowością jest integracja takiej funkcjonalności z natywnym czatem Facebooka. Do chwili, gdy opublikowałem ten wpis, nie było oficjalnego komunikatu ze strony Facebooka. Nie jest pewne, że ten serwis społecznościowy pozwoli na swobodne budowanie i uruchamianie takich aplikacji, ponieważ oznacza to utratę kontroli nad jedną z istotniejszych funkcjonalności komunikacyjnych, jaką są rozmowy głosowe. T-Mobile tłumaczy ten ruch chęcią dostarczenia swoim klientom nowej usługi. nie jest to do końca precyzyjne, ponieważ usługi w tej technologii są już dostępne dl użytkowników telefonów posiadających różne systemy operacyjne, w tym iOS i Android. Wystarczy wymienić Skype, Fring czy Nimbuzz, które uruchamiają lub już uruchomiły podobne funkcjonalności. Jednak wejście na ten rynek dużego operatora telekomunikacyjnego może oznaczać powstanie nowego pola konkurencji między operatorami a niezależnymi, innowacyjnymi firmami. Warto przypomnieć, że kilka lat temu Skype było blokowane przez Nokię, potem przez Apple, ale i tak twórcy aplikacji i użytkownicy znajdowali sposób, żeby obejść blokady i korzystać z taniej łączności. Obecnie wszystkie ważne komunikatory wykorzystujące VoIP udostępniają aplikacje w legalnych kanałach platform aplikacji mobilnych i każdy użytkownik może z nich korzystać. Aplikacja wykorzystuje też technologię Flash, więc nie jest dostępna na nie wspierających jej przeglądarkach.

Co dalej? Wśród pierwszych opinii użytkowników, zbieranych przez T-Mobile pojawiły się już prośby o udostępnienie połączeń wideo w czasie rzeczywistym. Zapewne to nas czeka w nieodległej przyszłości. Świat nie będzie już taki sam, jak dawniej.

Tematem dnia jest  dziś Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji i projekt rozszerzenia jej uprawnień  na internetowe serwisy wideo. W zapomnienie poszła niedawna wpadka tej szacownej instytucji, która zakazać chciała mediom publicznym podawania adresów internetowych profili stacji radiowych i telewizyjnych w serwisie Facebook. To daje obraz świadomości panującej w publicznej instytucji, która nie rozumie specyfiki portalu społecznościowego, który staje się dla wielu odbiorców o wiele ważniejszym medium niż kanały radia czy telewizji. I tej instytucji posłowie chcą powierzyć kontrolę nad dużą częścią biznesu internetowego.

Dzisiejsze  komentarze do sejmowego głosowania ws. zmiany ustawy o radiofonii i telewizji pełne są żalu i kpiny. Faktycznie, jest pewnie wiele innych ważniejszych spraw, którymi warto zająć się na początku 2011 roku. Czy znajdzie tu zastosowania rzymska zasada, że ten jest sprawcą, któremu czyn przynosi korzyść?

Pozorni beneficjenci, czyli tradycyjne media raczej należy wykluczyć z kręgu podejrzanych. Polsat ma Ipla.tv, TVN  Onet, TP SA – coraz znaczniejszy nadawca programów telewizyjnych – Wirtualną Polskę. Ci najwięksi gracze na rynku telewizyjnym nie chcą raczej ograniczać rozwoju usług wideo,  ale ich szybszego rozwoju.

Być może korzyści z nałożenia obowiązków rejestracyjnych oraz spełnienia wielu warunków absolutnie nie przystających do nie linearnego medium odniosą politycy, zyskując przekonanie o większej kontroli nad mediami dotąd wymykającymi się ścisłemu nadzorowi. Wskazywać by na to mogło praktycznie jednogłośne przyjęcie kontrowersyjnych poprawek.

To prawdopodobne, ale tropy powinny prowadzić gdzie indziej. Jeszcze w 2008 nie kto inny, jak sama Anna Streżyńska, traktowana przez wielu Polaków jako symbol walki z monopolami w telekomunikacji mówiła:

„Uważamy, że docelowo powinniśmy kontrolować treści w ramach tego wspólnego regulatora połączonego z KRRiT i do tego zmierza też brytyjski Ofcom, który też upomina się o rozszerzenie kontroli treści poza media na internet.”

Okazało się, że powyższa wypowiedź była  przytoczona niedokładnie i bez zachowania sensu, co wykrył Vagla we wpisie na blogu. Vagla przytoczył komentarz Anny Streżyńskiej, tłumaczącej sens jej wcześniejszej wypowiedzi:

„Mówiłam o zrównaniu kontroli mediów pod względem kontroli treści niezależnie od środków przekazu (tradycyjne liniowe media, internet, tv komórkowa). Obecnie kontroli przez KRRiT co do ochrony nieletnich, treści pornograficznych, faszystowskich czy tp. podlega tylko tv liniowa, KRRiT nie posiada kompetencji ingerowania w identyczne zagrożenia, jeśli użyto do nich innych środków technicznego przekazu. Niebawem wprowadzimy DVB-H i za kilka złotych każdy będzie mógł nabyć pakiet treści w komórce – oznacza to, że każde z naszych dzieci będzie miało dostęp do różnych treści przez cały dzień przy sobie. Obecny system prawa nie przewiduj możliwości skutecznej reakcji jeśli treści te będą szkodliwe. Dotyczy to także innych sposobów przekazu treści programowych, np. za pomocą IP. Pozostaje jedynie prawo karne, które jest bardzo słabo skuteczne jeśli chodzi o natychmiastową reakcję.”

A więc to dobro dzieci jest powodem wprowadzenia bezsensownych regulacji, które uderzą w polskie firmy i dadzą uprzywilejowaną pozycję zagranicznym serwisom?

Nie. Już 2 marca 2011 podczas sejmowej dyskusji  poseł sprawozdawca Iwona Śledzińska-Katarasińska (Platforma Obywatelska) oświadczyła, że „Chodzi o pryncypia dotyczące ochrony małoletnich i polskiej racji stanu. ” O jaką rację stanu mogło chodzić pani poseł – nie jestem w stanie tego odgadnąć.

Na tym tle wypowiedź Elżbiety Kruk (Prawo i Sprawiedliwość) brzmi bardzo sensownie, gdy wskazuje, że unijna dyrektywa, która legła u podstaw tej nowelizacji,  ZABRANIA stosowania administracyjnych ograniczeń swobody działalności gospodarczej w branży mediów:

„Programy rozpowszechniane wyłącznie w systemie teleinformatycznym – dotyczy to Internetu – zostaną objęte obowiązkiem wpisu do rejestru prowadzonego przez przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Motyw 20 dyrektywy wskazuje, że żaden jej przepis nie powinien zobowiązywać (…) do wprowadzania nowych systemów koncesjonowania lub zatwierdzania administracyjnego usług (…) A takim będzie kompetencja przewodniczącego krajowej rady do odmowy wpisu do wspomnianego rejestru, która może prowadzić z jednej strony do ograniczenia swobody działalności gospodarczej poprzez postawienie bariery wejścia na rynek, z drugiej do cenzury prewencyjnej ograniczającej wolność słowa w internecie” .

Ponad rok temu napisałem w notatce w tym blogu, że ówczesna próba ograniczenia swobody wypowiedzi w internecie (kto jeszcze pamięta, że rząd chciał wprowadzić kontrolę sieci?), choć wydało się, że chybiona, to jednak powróci: >>„wycofanie” się premiera z planów wprowadzenia restrykcyjnych przepisów kontrolnych w internecie. Przypuszczam, że to zawieszenie pomysłu, który zawsze można przywrócić w toku prac parlamentarnych.<<

Niestety, miałem rację.

Przepraszam wszystkich śledzących moje wybryki w serwisach: Foursquare i Facebook. Szczególnie przepraszam za kaskady logowań w różnych znacznie oddalonych od siebie miejscach, dopisywanie znajomych do miejsc, w których właśnie ich nie ma i tworzenie historii logowań, których nie było. Po co to wszystko? Prowadziłem „badania terenowe” nad wiarygodnością usług lokalizacyjnych. Trochę dla przyjemności, a po części z przekory.

Pod koniec lat dziewięćdziesiątych napisałem artykuł o tym, jak to cudownie będzie kiedyś móc skorzystać z telefonu, który połączy się z mijanym sklepem, i przedstawi  ofertę specjalną, dostosowaną do moich preferencji. Niestety, w Google nie znajdziemy tego tekstu, bo serwis ten właśnie raczkował, a szkoda, bo moglibyśmy pomasować organy wewnętrzne ruchami przepony – takie to odkrycia i przełomy w tym tekście zawarłem.  10 lat później Tom Cruise w „Raporcie mniejszości” był obiektem takiego właśnie marketingu – spersonalizowanego i geolokalizowanego. Minęły kolejne lata, lecz  na  razie nie widać, by takie usługi były powszechnością nawet w rozwiniętych krajach.  Kilka miesięcy temu przypadkowo wywołany do tablicy przez sympatyczną dziennikarkę znowu dałem się ponieść marzeniom i opowiadałem, co musi stać się, żeby jakaś usługa oparta o telefon komórkowy stała się popularna. Przy okazji wyrwało mi się, że „Duże możliwości daje też połączenie GPS z kamerą w komórce: – W popularnych platformach dla entuzjastów zdjęć – takich jak Flickr czy Picasa, ze zrobionego i przesłanego zdjęcia komórką jest odczytywany znacznik GPS. Dzięki temu takie zdjęcie ląduje na wirtualnej mapie dokładnie tam, gdzie zostało zrobione.”

Lecz nie samymi zdjęciami człowiek żyje. Już od dawna wydaje się, że ta nisza będzie przynosiła przychody w przyszłości, właśnie w oparciu o mechanizm kojarzenia preferencji użytkownika z fizyczną obecnością w pobliżu pubktu sprzedaży. Będzie, bo na razie w całej tej zabawie mnóstwo jest do poprawienia.

Moje prymitywne badania terenowe pokazały, że mający już ponad 7 milionów użytkowników Foursquare nie nadaje się nawet do tego, żeby śledzić – dajmy na to – niewiernych małżonków, a co dopiero precyzyjnie lokalizować użytkownika i proponować mu zakupy ze zniżką.

W trakcie moich „badań” udało ustalić się, że w serwisie Foursquare:

1. Można zalogować się (właściwie – zadeklarować  obecność) w dowolnym punkcie na mapie, w którymkiedykolwiek byliśmy lub są albo byli nasi znajomi. mechanizm weryfikacji oparty o GPS działa tak chimerycznie, ze nawet mozna dostac punkty za zalogowanie się o kilkadziesiąt kilometrów dalej niż w rzeczywistości. Z drugiej strony mechanizm ten jest wyraźnie wyczulony na niektóre pozycje i  pozwala zalogować się z odległości dalszej niż kilkaset metrów, ale odmawia przyznania punktów bonusowych.
2. Można tworzyć mnóstwo punktów nie mających fizycznej reprezentacji, a jedyną drogą do ich eleminacji jest społecznościowy mechanizm kasowania nieużytecznych, wprowadzających w błąd itp. Jest to wystarczające dla niskozasięgowego serwisu skupiającego pasjonatów, ale wyobraźmy sobie, że użytkowników będzie więcej, a wśród nich nieuczciwi konkurenci lokalnych biznesów – i kłopot z prawdziwością punktów gotowy.
3. Można wreszcie bez prawie żadnej weryfikacji przejmować „kontrolę” nad poszczególnymi miejscami, logując się w nich odpowiednio długo i często i stając się wirtualnymi burmistrzami.

Nie lepiej jest niestety w przypadku Facebook Places. Tu też można popisać się dowolnością w tworzeniu nieistniejących miejsc (nie dotyczy aplikacji na iPhone, która działa bardzo niestabilnie), ale przynajmniej trudniej  jest zalogować się na odległość. Najmocniejszy pod względem prawdziwości danych i lokacji jest Google Places. Tu poczujemy się jak pod opieką kuratora sądowego: nie można prawie nic, poza zameldowaniem się w istniejących miejscach.

Według mnie tak zdefiniowane funkcjonalności nie będą sprzyjać rozwojowi usług marketingowych opartych o serwisy geolokalizacyjne. Im więcej informacji dostępnych za ich pośrednictwem pochodzi z deklaracji użytkowników, tym jest on mniej wiarygodny, przynajmniej do osiągnięcia pewnej masy krytycznej. Jakiej? trudno powiedzieć, ale przykład Wikipedii pokazuje, że można dbać o  coraz większą wiarygodność wpisów, angażując dużo wolontariuszy, wśród których tylko niektórzy to oszuści lub żartownisie.

Mam nadzieję, że ten krótki raport z  niedoskonałych aplikacji pozostawił Was w niedosycie. Ciekaw jestem Waszych opinii i doświadczeń.

PS: Kończyłem już ten wpis, gdy mój wzrok zsunął się na dół strony, do sekcji geolokalizacji wpisów w WordPress. I okazało się, że system uznał, że jestem aktualnie w Krakowie, na ulicy Lubicz. Co tam bilokacja! Mnie udało  się więc być w trakcie tego wieczora w czterech miejscach na raz. Czego i Państwu życzę!

(…)

Konsekwencje dla wydawców największych serwisów internetowych mogą być równie poważne, o wiele ważniejsze od konsekwencji jakie rodzą działania agregatorów informacji, jak choćby Google. Z jednej strony zależy im, żeby użytkownicy [Facebooka] polecali materiały swoim znajomym. Ale tu może zadziałać mechanizm niekorzystny dla wydawców. Duże media prezentują treści jako pewną logiczną strukturę. Użytkownik wchodzi dajmy na to na portal i tam znajduje interesujące artykuły oraz przeważnie przegląda też materiały poboczne, a o mniejszym znaczeniu, których nie szukałby sam, ale skoro zostały mu podpowiedziane, to czemu nie? Dzięki temu ruch w serwisie wydawcy jest znacznie większy niż wynikałoby to ze świadomego wyboru użytkownika. To z kolei przekłada  się korzystnie na przychody z reklamy, jak w dowcipie o człowieku który przyszedł do sklepu po podpaski, a sprzedawca namówił go na wędkę, namiot i ponton. Skoro jednak teraz znajomi na Facebooku polecają treści, to mniej aktywni użytkownicy (a tych jest większość) mogą ograniczyć przeglądanie serwisów i ograniczyć się do klikania w to, co proponują inni. Zainteresowanie, sympatia i przyzwyczajenia mogą przesuwać sie w stronę nowych guru od podawania tego co ważne. Starzy guru, czyli media i pracujący dla nich dziennikarze mogą tracić na znaczeniu jako selekcjonerzy spraw ważnych i przewodnicy dużych grup społecznych. Jeśli ta prognoza sprawdzi się, to wpływ tego trendu na kondycję mediów może okazać się bardzo silny i niekoniecznie dobry.

(…)